Harrie van Bommel, hoofddocent en onderzoeker Circulaire Innovaties bij Saxion, is maar liefst bij drie Regio Deal-projecten over circulariteit betrokken. Hij is programmamanager Fieldlab Circulaire Innovaties in de Maakindustrie en mede-uitvoerder van Circulaire Fabrieken en Circulaire bedrijventerreinen. Hoewel het werken aan circulariteit de gemene deler is, is hij zeer kritisch. ‘Een volledige circulaire economie is onhaalbaar maar veel beter dan nu kan zeker!’

‘Als een volledige circulaire economie betekent dat we alle stofstromen op een zelfde kwaliteitsniveau gesloten moeten hebben, want dát betekent het, dan gaan we dat niet halen.’, aldus Harrie van Bommel. ‘Er wordt veel gepraat over circulariteit en ik kom ook geen bedrijf meer tegen die het niet belangrijk vindt, maar de praktijk is weerbarstiger. Iedereen vindt het belangrijk, maar bedrijven hebben het druk en weten ook niet goed waar te beginnen. En daar willen we ze in deze drie Regio Deal-projecten nou juist graag mee helpen.’

Circulaire maakindustrie

Van Bommel spreekt overigens liever over circulaire innovaties dan over circulaire economie omdat er een interdisciplinaire aanpak nodig is en het woord ‘economie’ te veel suggereert dat het alleen een economisch vraagstuk is. Verder kun je als land of als regio geen circulaire economie hebben. Je hebt namelijk te maken met wereldwijde stromen waar je onderdeel van bent. Maar als we onze doelstellingen anders stellen, bijvoorbeeld dat 70% van alle kunststof gebruikt in nieuwe producten in Europa in 2050 van gerecycled kunststof moet zijn, dán ben ik hoopvol.’

Europees beleid

Dat optimisme wordt mede ingegeven door het Europees beleid, dat met Frans Timmermans aan het roer, erg aanstuurt op circulariteit. ‘Ik denk dat het Europees beleid leidend moet zijn en dat we niet als land op zich moeten opereren. We hebben nou eenmaal te maken met een wereldeconomie waar we onderdeel van zijn. Wij kunnen bijvoorbeeld in de regio wel een circulair product maken, maar als het vervolgens wordt geëxporteerd en alsnog op een afvalberg beland draagt het niet aan circulaire doelstellingen. Ik denk dat we moeten kijken naar welke rol we als regio kunnen spelen in dit complexe internationale vraagstuk, want er is zéker een rol ook voor de regio weggelegd. Zo kunnen bijvoorbeeld het textielsorteercentrum in Deventer en andere nieuwe bedrijvigheid met betrekking tot circulariteit in de regio wel een HUB of knooppuntfunctie vervullen in grotere te sluiten kringlopen.’

Circulaire/ toekomstbestendige bedrijventerreinen

Van Bommel is betrokken bij maar liefst drie circulaire Regio Deal-projecten. Een daarvan is het project Circulaire/ toekomstbestendige Bedrijventerreinen. Dit project brengt afvalstromen in kaart op drie verschillende bedrijventerreinen in de regio; De Mars in Zutphen en Bergweide en De Weteringen in Deventer. Van Bommel: 'In februari 2022 zijn twee studenten gestart met het in kaart brengen van afvalstromen. Welke zijn er, waar gaan die afvalstoffen nu heen én wat gebeurt ermee. Na prioritering wordt vervolgens bekeken of deze afvalstromen op een kortere afstand en op een hoger niveau in de R-ladder verwerkt kunnen worden'. Bij de analyse van de afvalstromen en het ontwikkelen van alternatieven wordt samen gewerkt met het bedrijf Geofluxus.

Fieldlab CIM

Het Fieldlab Circulaire Innovaties in de Maakindustrie (CIM) helpt bedrijven in de Cleantech Regio om oplossingen te vinden die de implementatie van circulaire producten, werkwijzen en/of businessmodellen mogelijk maken. Dit gebeurt door middel van innovatieprojecten waarin bedrijven samen met onderzoekers en studenten van Saxion innovatieve oplossingen creëren voor hun circulaire uitdagingen én door het ontwikkelen van tools die bedrijven verder kunnen helpen. 

Circulaire Fabrieken

En het derde project waar Van Bommel bij betrokken is, is Circulaire Fabrieken. Dit Regio Deal-project richt zich op maakbedrijven in de Cleantech Regio met impactvolle grondstoffenstromen in de levensmiddelenindustrie/voedselverwerking, biomassaverwerking, bouw gerelateerde activiteiten, high-tech/apparatenbouw en de papier- en kartonindustrie. Omdat het een intensief traject is, is er een quick scan ontwikkeld om de status en motivatie met betrekking tot circulariteit in kaart te brengen. Bedrijven die deelnemen gaan hun ambities stapsgewijs omzetten in een concreet businessplan. Voor een aantal plannen is een bijdrage uit het Stimuleringsfonds Circulaire Fabrieken beschikbaar dat in het najaar van 2022 wordt geopend.

Versterking tussen projecten

Uiteraard hebben de drie projecten raakvlakken en versterken ze elkaar, al was het maar omdat bedrijven die meedoen aan Fieldlab CIM of Circulaire Fabrieken op een van de bedrijventerreinen gevestigd kunnen zijn. Maar het kan ook zijn dat een bedrijf dat een quick scan doet bij Circulaire Fabrieken, ‘doorverwezen’ wordt naar Fieldlab CIM. Van Bommel: ‘Bijvoorbeeld als een idee kansrijk lijkt, maar er eerst meer onderzoek nodig is naar de haalbaarheid. Andersom kan trouwens ook. Als er een bedrijf zich meldt bij het Fieldlab CIM en het idee eigenlijk zo goed is dat er alleen geld nodig is om het in het zadel te helpen, kunnen we doorverwijzen naar Circulaire Fabrieken die dit najaar een fonds openstelt voor kansrijke circulaire innovaties. Overigens zijn er meer potjes en verwijzen we ook door naar bijvoorbeeld Oost NL.’ Daarnaast biedt ook het netwerk en de ervaring van Van Bommel voordelen. Hij kent na dertig jaar de bedrijven en projecten in de Cleantech Regio goed. ‘Maar als ik over twee jaar met pensioen ga, moet het werk natuurlijk gewoon doorgaan.’


 

Het Fieldlab CIM, Circualaire Fabrieken Circulaire/toekomstbestendige bedrijventerreinen worden (mede) gefinancierd vanuit de Regio Deal Cleantech Regio. Het doel van de Regio Deal is het leggen van een structurele basis om in de regio groene, duurzame en inclusieve economische groei te realiseren. Met het sluiten van de Regio Deal geven Rijk, provincies Gelderland en Overijssel, gemeenten, ondernemers en onderwijs sámen invulling aan die ambitie.

Cleantech Regio
Wil je weten wat Cleantech Regio nog meer doet voor een circulaire economie? Kijk dan op onze website of neem contact op met Barbara Middelhoff, themalijnmanager Circulaire Economie Cleantech Regio: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..