Een beter verdienmodel voor boeren, een toename van de biodiversiteit en een versnelling van de energietransitie. De waterstof-oogstmachine H2arvester kan de oplossing zijn voor een circulaire landbouw. ‘Ik heb nog geen betere oplossing gezien’, aldus initiatiefnemer Rob Jacobs. ‘Het zit nu vooral vast op geld.’

Het idee voor de H2arvester is 2,5 jaar geleden ontstaan. Energiespecialist Jacobs kwam in contact met industrieel ontwerper Marcel Vroom van npk-design en specialist klimaat en energie, Auke-Jan Veenstra van lto. Ze bogen zich over de problematiek in de landbouwsector en kwamen samen tot de H2arvester. Met hun idee wonnen ze een prijs voor ‘Beste idee voor toepassing van zonnestroom in agrarisch gebied’. In deze competitie van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland lieten ze grote namen achter zich. Diverse haalbaarheidsonderzoeken voor onder meer Cleantech Regio tonen aan dat H2arvester inderdaad een interessante oplossing is.

Wat is het?

De H2arvester is een autonoom bewegend mobiel systeem waarop zonnepanelen bevestigd zijn. De zonnewagens rijden op landbouwgrond zonder het gewas te beschadigen terwijl ondertussen de panelen zon oogsten. Op de boerderij wordt die zonne-energie omgezet in waterstof. Omdat de energie lokaal wordt benut of omgezet naar waterstof, wordt het energienet niet belast en voorziet de boer in ieder geval in zijn eigen energie en vrijwel zeker óók in de energie van het dorp of nabijgelegen industrie. Daarnaast kun je waterstof opslaan, zodat je ook de seizoen fluctuaties kunt opvangen. Verder komt er bij het omzetten van stroom naar waterstof heel veel warmte vrij. Omdat het mobiele PV-systeem rijdt over landbouwgrond van akkerbouwers en de melkveehouderijen verliest de boer geen kostbare grond. Sterker nog, hij benut het land zelfs dubbel. En omdat de H2arvester ook over sloten kan rijden, levert het land dat nu onbenut blijft en geld en tijd kost, opeens geld op. Jacobs: ‘Boeren met veel sloten op hun land, zijn heel enthousiast.’

Meer toepassingen

Daarnaast kan de H2arvester meer. Bijvoorbeeld regenwater afvangen, opslaan en inzetten op het moment dat het nodig is. Jacobs: ‘De H2arvester rijdt toch, dus je kunt er van alles ‘onderhangen’. Een camera om de gewassen in de gaten te houden, bemesting van het perceel en zelfs onkruidbestrijding is mogelijk. Zij het dat je dan ook regelgeving tegenkomt omdat daarbij altijd een persoon aanwezig moet zijn.’
Energiespecialist Jacobs onderzoekt daarnaast met zijn bedrijf L’orèl Consultancy ook het koelen van mest en in opdracht van Cleantech Regio samen met Marcel Vroom de combinatie met het drogen van gras. Het koelen van mest kost extra energie, maar levert ook veel warmte op. Bovendien vermindert de uitstoot van NH3, CH4 en CO2, verbetert de mestkwaliteit en is er minder kunstmest nodig.

Gras drogen en mest koelen

Gras drogen met een speciaal gras droog systeem heeft als voordeel dat het voer gezonder is, er meer melkproductie is en dat koeien meer voedingstoffen van eigen land binnen krijgen en dus minder aangekochte krachtvoerbrokken nodig hebben. Maar gras drogen kost veel energie (warmte). Op initiatief van Cleantech Regio hebben Jacobs en Vroom met twee groepen boeren gesproken die mest koelen en gras drogen. Binnenkort volgt een derde sessie waarin de twee groepen samenkomen met experts uit diverse sectoren en wordt er gekeken naar de integratie van waterstofproductie met de H2arvester, mest koelen en gras drogen. Twee processen leveren heel veel (rest)warmte en het derde proces heeft veel warmte nodig. De vraag is of de integratie van de drie verschillende processen technisch uitvoerbaar is en wat de consequenties zijn.

Pré prototype

In theorie kan de H2arvester dus veel. In praktijk rijdt er op dit moment alleen een pré prototype van de H2arvester. ‘Dit prototype heeft slechts zes panelen, terwijl 42 zonnepanelen per systeem waarvan er vier koppelbaar zijn de wens is. De techniek is niet het probleem. Het is geen hightech en we gaan niemand op de maan zetten. Lokale mechanisatiebedrijven kúnnen de H2arvester gewoon bouwen en onderhouden. Dus daar zit de moeilijkheid niet. Het gaat om ‘startgeld’ voor het maken van de eerste prototypes zodat er ook een markt gegenereerd wordt. Deze financiering zal in eerste instantie moeten komen van overheden als aanjagers van de energietransitie, o.a. een pop3 aanvraag is in behandeling. We zoeken ontwikkelpartners die geld en energie willen stoppen in de realisatie van prototypes en eerste series. Zodra de eerst pilots er zijn zullen ook investeerders toehappen. Wij geloven dat de H2arvester de oplossing kan zijn voor de landbouwsector en de agrarische bijdrage aan de energietransitie. Dus ook al investeren we als initiatiefnemers nu geld, we geven niet op.’

Sociaal ondernemerschap

‘Ik denk dat het de keuze is voor sociaal ondernemerschap waarom de H2arvester nog niet rijdt. We willen dat lokale mechanisatiebedrijven de H2arvester gaan bouwen vóór de lokale boer en niet dat enkel een groot concern ermee aan de haal gaat. Om die reden onderzoeken we de octrooi-positie om te voorkomen dat er een monopolie ontstaat. De keuze voor ‘local for local’ en ‘scale for scale’ vertraagt wellicht de komst van H2arvester, maar ik geloof dat de aanhouder wint.’ 

Circulaire landbouw

Jacobs: ‘Ik geloof dat H2arvester de oplossing is voor een circulaire agrarische sector. Absoluut. We kijken ook naar andere ontwikkelingen die mogelijk kunnen leiden tot samenwerking. Maar tot nu toe heb ik nog niets beters gezien.’ Jacobs en Vroom zijn druk bezig met het verkrijgen van subsidies en innovatiebudgetten: ‘We roepen allemaal dat er iets moet gebeuren, maar iedereen kijkt de andere kant op als er gefaciliteerd moet worden. Cleantech Regio doet dat niet. Cleantech Regio helpt ons het verhaal van H2arvester voor de bühne te krijgen, ziet in dat je érgens moet beginnen en dat circulaire landbouw met de H2arvester écht in beeld komt. Ik verwacht dat óf door middel van een subsidie of een crowdfunding actie dit jaar de eerste H2arvester écht gaat rijden, daar ben ik van overtuigd. De oplossing is te mooi om te laten liggen’!

Voor meer informatie:

www.h2arvester.nl | Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.