Al zeker vijf jaar is Circulaire Economie een veel gehoorde en terugkerende term. De Cleantech Regio heeft het geadopteerd, zichzelf respecterende bedrijven berichten hier over en overheden laten zich ook niet onbetuigd over dit onderwerp.

Om maar meteen mijn punt te maken betreft dit onderwerp: Het meest circulaire aan onze Circulaire Economie is dat we er steeds opnieuw over spreken. Ondanks dat de omstandigheden nu ideaal zijn om er tot over te gaan. Steeds meer schaarse grondstoffen, een verstoorde wereldhandel waardoor veel producten niet te verkrijgen zijn en sterk stijgende materiaalprijzen. Maar circulair doen is nog steeds schaarser dan de grondstoffen.

Als ik in mijn eigen branche kijk, de bouw en installatietechniek, zijn we de afgelopen jaren niet veel verder gekomen. In technische bestekken wordt nauwelijks gerept over circulariteit. Gerealiseerde projecten zijn tot op heden voornamelijk experimenteel en toekomstig circulair. Dit zodat we de nieuwe materialen die we nu gebruiken over 25 jaar weer kunnen gebruiken. Bij leveranciers en groothandels is het assortiment van circulaire producten marginaal en het kennisniveau van de meeste bedrijven is nog steeds niet meer dan oppervlakkig.

Hoe kan het dat we met zijn allen wel de noodzaak zien en voelen, maar niet tot de gewenste daden komen. Ik denk dat er oorzaken in twee gebieden zijn samen te vatten. Enerzijds zijn er tal van technische redenen te noemen en anderzijds is er de wet- en regelgeving of juist een gebrek daaraan.

Het hergebruiken van technische materialen is complex. Vooral de innovatie en productverbeteringen van de afgelopen jaren maakt dat er steeds een afweging gemaakt moet worden tussen duurzaamheid en circulariteit. Een goed voorbeeld is de elektromotor. Elektromotoren hebben het laatste decennium een enorme ontwikkeling doorgemaakt. In 10 jaar tijd is het elektrisch verbruik hiervan tot wel 70% verminderd. Ofwel, een pomp van 10 jaar oud kan op technisch vlak nog jaren mee en kan zonder probleem hergebruikt worden. Maar om het energieverbruik terug te dringen is het niet verantwoord dit apparaat opnieuw in te zetten. Zo zijn er op technisch gebied nog vele voorbeelden aan te dragen om aan te tonen dat circulariteit meerdere afwegingen kent om tot de juiste oplossing te komen.

Maar naar mijn mening zijn niet de technische aspecten de showstopper. Circulariteit heeft geen enkele verplichting. De doelstelling om in 2050 een volledig circulaire economie te hebben wordt niet ondersteunt door verplichting of wetgeving. Vanuit de mond van een ondernemer is het bijzonder te vernemen dat deze om meer wetgeving vraagt. Toch wil ik daar mee afsluiten. De overheid is aan zet!

Arjen Vels geeft het stokje door aan Petra Theunis, bestuursvoorzitter van ENO.